Acupunctuur is kosteneffectief en leidt tot patiënttevredenheid

Kosteneffectiviteitsonderzoek, samen met patiënttevredenheidsonderzoek geven een beter beeld van de waarde van een nieuwe interventie voor de maatschappij dan de gekunstelde klinische gerandomiseerde onderzoeken.

Wat betreft patiënttevredenheid is een onderzoek gepubliceerd in 1998, waarbij 575 patiënten geïnterviewd werden. Er bleek een bijzonder hoge tevredenheid te zijn onder de gebruikers van acupunctuur (1). Uit dit onderzoek bleek dat:

1. 91.5% van mening was dat volgend op acupunctuur de klachten verbeterden
2. 84% hun huisarts minder zag,
3. 79% minder geneesmiddelen op recept gebruikte en
4. 70% niet geopereerd hoefde te worden, terwijl operatie aanbevolen was vóór de start van de acupunctuur.

Het lijkt er dus op dat alleen al op basis van patiënttevredenheidsonderzoek er elementen zichtbaar worden die duiden op een mogelijke positieve kosteneffectiviteit van acupunctuur. (2) Er zijn inmiddels veel studies die aannemelijk makend dat acupunctuur kosteneffectief is. Dit is erg belangrijk voor de ziektekostenverzekeraars. Enkele studies die aangeven hoeveel de maatschappij kan besparen als acupunctuur ingezet wordt zijn de volgende

•  Een studie waaruit blijkt dat patiënten met migraine minder dagen verzuimen door behandeld te worden met acupunctuur, ruim $500 aan besparing per patiënt (3)

•  Een grote studie uit 2004, gepubliceerd in het vooraanstaande tijdschrift BMJ, met ruim 400 patiënten met migraine waaruit eveneens de effectiviteit en de kosten effectiviteit ten opzichte van reguliere behandelingen aannemelijk gemaakt werd (3b) Bij deze top klinische studie bleek bovendien dat acupunctuur meer kwaliteit van het leven per kosteneenheid toevoegt dan de behandeling van migraine met de modernste middelen zoals de zogenoemde triptanen.

•  Een besparing van $9000 per patiënt door acupunctuur aan minder knieoperaties bij patiënten met artrose van de knie (4)

•  Een besparing van $26.000 per patiënt met een beroerte, doordat acupunctuur ertoe leidde dat de patiënten sneller gerevalideerd konden worden (5)

•  Een studie waaruit blijkt dat patiënten met lage rugpijn door acupunctuur sneller aan het werk kunnen   en dus minder dagen ziek zijn (6)

•  Een retrospectieve studie naar de bezuiniging op medicatie bij reumatologische klachten: 44 UK ponden besparing gedurende 6 maanden (in 2)

•  Een studie naar patiënten met klachten van het bewegingsapparaat die niet tevreden waren met de eerstelijnszorg; deze kregen gedurende 21 maanden zo nodig acupunctuur:   er werd 264 UK pond bespaard per patiënt op verwijzingen (in 2).

•  Een grotere studie naar de kosteneffectiviteit van acupunctuur en acupressuur bij patiënten met angina pectoris; hieruit bleek een besparing van ruim 9000 euro per jaar. (7,8)

De studie naar migraine liet bovendien zien dat acupunctuur geen bijwerkingen had, terwijl de behandeling met diverse geneesmiddelen veel bijwerkingen veroorzaakte.  In de grafiek zien we dat patiënten behandeld met geneesmiddelen (de rode lijn) in dehele studie meer dagen verzuimde dan patiënten behandeld met acupunctuur. Als alle patiënten met migraine in Italië met acupunctuur behandeld zouden worden in plaats met geneesmiddelen zou dat in totaal meer dan 600 miljoen dollars besparen! In een recent groot Engels onderzoek (2004, gepubliceerd in de BMJ in maart) is op een methodologisch mooiere mannier bewezen dat acupunctuur meer biedt dan de behandeling met moderne pijnstillers, de prijs van acupunctuur per zogenaamde QUALY is bijna 50% lager dan de prijs van de behandeling met een modern middel zoals een triptan. Dit onderzoek is ook uitgebreid aan de orde geweest in de Volkskrant van zaterdag 8 april 2004, waar we commentaar gaven op dit bijzondere onderzoek (Maarten Evenblij, ‘Acupunctuur: Robust resultaat; naaldjes helpen tegen hoofdpijn’).

De studies naar kosteneffectiviteit die tot nu toe zijn gepubliceerd, zijn allen, op enkele na, vrij klein van opzet en we kunnen wijzen op enkele methodologische tekortkomingen. Dit geldt minder voor de grote studie die gepubliceerd is in de BMJ van 2004 en de studie verricht door de cardioloog en acupuncturist Ballegaard met zijn groep in Denemarken. Deze studie geldt als een goed voorbeeld van de waarde van het kosteneffectiveitsonderzoek bij acupunctuur. In deze studie kregen acupunctuur en acupressuur een plaats binnen een Westers revalidatieprogramma en dit leidde tot:

1. 96% reductie in ziekenhuisdagen
2. 78% reductie in gebruik van farmaca
3. 80% minder bypass operaties
4. 12.000 US $ jaarlijkse besparing per patiënt
5. hetzelfde 3-jaars risico om te sterven als de gezonde populatie

Ballegaard heeft met zijn studie gesuggereerd dat het totaal pakket van acupunctuur en acupressuur tot aanzienlijke vermindering van de angina pectoris klachten kan leiden en het lijkt erop dat zijn interventie aanmerkelijk kostenbesparend kan werken.

Patiënttevredenheidsonderzoek en kosteneffectiviteitsonderzoek suggereren dat patiënten graag van acupunctuur als interventie gebruik maken en dat dit kostenbesparend kan werken.

In de laatste jaren zijn in het tijdschrhift ‘Acupuncture in Medicine’, gepubliceerd door de British Medical Acupuncture Society diverse artikelen verschenen op het gebied van gezondheidskostenbesparingen door acupunctuurbehandelingen. Een van de studies, die in december 1999 gepubliceerd werd, had als titel: "Is acupuncture for pain relief in general practice cost-effective?" De conclusie van de huisarts die de studie gedaan had, was dat de behandeling van 65 pijnpatiënten in het totaal een kostenbesparing opleveren van ongeveer £14,000 (£232 per persoon).   De belangrijkste kostenbesparingen waren de afwezigheid van de noodzaak om patiënten te verwijzen naar neuroloog, orthopeed of fysiotherapeut.

Misschien het belangrijkst: de Duitse ziektekostenverzekeraars hebben in 2004 onderzoekresultaten gepubliceerd op basis van een groot onderzoek onder 250000 patiënten en 10000 arts-acupuncturisten en daaruit blijkt dat acupunctuur vermoedelijk duidelijk effectief is en ook kostenbesparend is bij dergelijke grote getallen.

Uit dit bovenstaande kunnen we afleiden dat er genoeg aanwijzingen bestaan dat het zinvol en economisch rendabel is om acupunctuur in te zetten en te vergoeden via de ziektekostenverzekeraars.

© ORES 2004

1. Cassidy CM. Chinese medicine in the US . J. Altern. Compl. Med. 1998;spring:17-27.

2. White AR, Ernst E. Economic analysis of complementary medicine: a systematic review. Complement. Ther. Med. 2000 Jun;8(2):111-8.

3. Liguori A et al (2000) Comparison of pharmacological treatment versus acupuncture treatment for migraine without aura, J Trad Chin Med 20:231-240

3b Wonderling D, Vickers AJ, Grieve R, McCarney R.Cost effectiveness analysis of a randomised trial of acupuncture for chronic headache in primary care. BMJ 2004 Mar 27;328(7442):747 .

4. Christensen BV et al (1992) "Acupuncture treatment of severe knee osteoarthrosis: a long-term study", Acta Anesthesiol Scand 36:519-525.

5. Johansson K et al (1994), "Can sensory stimulation improve the functional outcome in stroke patients?", Neurology 43:2189-2192.

6. Gunn CC et al (1980), "Dry needling of muscle motor points for chronic low-back pain", Spine 5:279-291

7. Ballegaard S et al (1996) "Cost-benefit of combined use of acupuncture, shiatsu and lifestyle adjustment for treatment of patients with severe angina pectoris", Acupunct Electro-Ther Res 21:187-197.

8. Ballegaard S et al (1999) Addition of acupuncture and self-care education in the treatment of patients with severe angina pectoris may be cost beneficial: An open, prospective study, J Altern Complement Med 5: 405-413.